Girnar Sanctuary : જૂનાગઢના પ્રખ્યાત ગિરનાર વન્યજીવ અભયારણ્યમાં વન્યજીવોના સંરક્ષણ અને જંગલની ઇકોસિસ્ટમની જાળવણી માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતી વાર્ષિક વસ્તી ગણતરીનો આજથી સત્તાવાર રીતે પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે. આગામી 2 દિવસ સુધી સતત ચાલનારી આ વ્યાપક કવાયતનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય જંગલમાં વસતા સિંહ અને દીપડા જેવા શિકારી પ્રાણીઓ માટે કુદરતી ખોરાકની સાંકળ કેટલી સબળ છે, તે ચકાસવાનો છે. ખાસ કરીને હરણ, સાબર, નીલગાય અને ચિત્તલ જેવા તૃણાહારી પ્રાણીઓની સંખ્યાનું સચોટ વિશ્લેષણ કરીને જંગલની સમતુલાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે, જે ભવિષ્યમાં વન્યજીવ સંરક્ષણ માટેની નીતિઓ ઘડવામાં પાયાનો ડેટા પૂરો પાડશે.
150 થી વધુ વનકર્મીઓ અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ
આ સમગ્ર અભિયાનને સફળ બનાવવા માટે જૂનાગઢ વન વિભાગ દ્વારા વહીવટી સ્તરે સઘન તૈયારીઓ કરવામાં આવી છે. આ ગણતરીમાં વન વિભાગના 150 થી વધુ ફોરેસ્ટર, રેન્જ ફોરેસ્ટ ઓફિસર (RFO) અને અનુભવી વાઇલ્ડલાઇફ એક્સપર્ટ્સની ટીમ કામે લગાડવામાં આવી છે. સમગ્ર અભયારણ્ય વિસ્તારને જુદા-જુદા બ્લોક્સમાં વિભાજિત કરી દરેક ટીમને ચોક્કસ વિસ્તારની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. જંગલના અંતરિયાળ અને દુર્ગમ વિસ્તારોમાં પણ સચોટ આંકડા મેળવી શકાય તે હેતુથી વનકર્મીઓને અત્યાધુનિક સાધનોથી સજ્જ કરવામાં આવ્યા છે. જેમાં જીપીએસ (GPS) લોકેશન ટ્રેકર્સ, નાઇટ વિઝન દૂરબીન અને હાઇ-એન્ડ કેમેરાનો સમાવેશ થાય છે, જેથી પ્રાણીઓની ગતિવિધિઓ પર ઝીણવટભરી નજર રાખી શકાય અને ડેટામાં માનવીય ભૂલની શક્યતા ન્યૂનતમ રહે.
ઉનાળાની ગરમીમાં વોટરપોઇન્ટ્સ પર વિશેષ વોચ
વર્તમાન ઉનાળાની સિઝન અને વધતા તાપમાનને ધ્યાનમાં રાખીને વન વિભાગે ગણતરીની વ્યૂહરચનામાં વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અપનાવ્યો છે. ગિરનારના ગાઢ જંગલમાં કુદરતી જળસ્ત્રોતો મર્યાદિત હોવાથી, વન્યજીવો પાણીની શોધમાં જળાશયો અને વહેતી નદીઓના પટ નજીક આવતા હોય છે. આ અનુકૂળ સ્થિતિનો લાભ લઈને વિભાગે તમામ મુખ્ય વોટરપોઇન્ટ્સ અને પ્રાણીઓના અવરજવરના માર્ગો પર ગુપ્ત વોચ ગોઠવી છે. જ્યારે પ્રાણીઓ તરસ છિપાવવા માટે જળાશયો પર આવશે, ત્યારે વનકર્મીઓ તેમની સંખ્યા નોંધીને ડેટા શીટમાં એન્ટ્રી કરશે. આ બે દિવસીય સઘન ગણતરી પૂર્ણ થયા બાદ, તમામ બ્લોકમાંથી એકત્રિત થયેલો ડેટા કમ્પાઈલ કરવામાં આવશે અને ત્યારબાદ વન વિભાગ દ્વારા જૂનાગઢ અભયારણ્યમાં વન્યજીવોની કુલ વસ્તીનો સત્તાવાર આંકડો જાહેર કરવામાં આવશે. આ રિપોર્ટ વન્યજીવોના સ્વાસ્થ્ય અને તેમના કુદરતી આવાસના વ્યવસ્થાપન માટે માર્ગદર્શક સાબિત થશે.
