શું તમે પણ સતત ચિંતામાં રહો છો? : તો સાવધાન, આ આદત બની શકે છે ડાયાબિટીસનું કારણ!

Health News : આજના દોડધામભર્યા જીવનમાં સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યેની જાગૃતિ અત્યંત આવશ્યક બની ગઈ છે. સામાન્ય રીતે લોકો એવું માને છે કે માત્ર ગળ્યું ખાવાથી કે ખાંડના વધુ પડતા સેવનથી જ ડાયાબિટીસ થાય છે, પરંતુ સત્ય એ છે કે માનસિક સ્વાસ્થ્ય પણ આ રોગ સાથે ઊંડો સંબંધ ધરાવે છે. તબીબી નિષ્ણાતોના મતે, 35 વર્ષની ઉંમર પછી માનસિક તણાવ એટલે કે સ્ટ્રેસ ટાઈપ-2 ડાયાબિટીસ થવાનું એક મોટું જોખમ બની જાય છે. જ્યારે વ્યક્તિ સતત માનસિક દબાણ અનુભવે છે, ત્યારે શરીરની અંદરની જૈવિક પ્રક્રિયાઓ બદલાવા લાગે છે, જે ડાયાબિટીસના દ્વાર ખોલી શકે છે.

ભારત કેમ બની રહ્યું છે વિશ્વની ‘ડાયાબિટીસ કેપિટલ’?

ભારતમાં ડાયાબિટીસના વધતા જતા કેસો ખરેખર ચિંતાનો વિષય છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) ના અહેવાલો મુજબ, ભારત હવે વિશ્વની ‘ડાયાબિટીસ કેપિટલ’ તરીકે ઓળખાઈ રહ્યું છે. દેશમાં ડાયાબિટીસની સ્થિતિ એટલી ગંભીર છે કે આશરે 100,000,000 લોકો આ બીમારીથી પીડાઈ રહ્યા છે. જેમાં 18 વર્ષથી વધુ ઉંમરના 77,000,000 લોકોને ટાઈપ-2 ડાયાબિટીસ છે, જ્યારે આશરે 25,000,000 લોકો પ્રી-ડાયાબિટીકની શ્રેણીમાં છે. બદલાતી જીવનશૈલી, અનિયમિત આહાર અને વધતું જતું માનસિક દબાણ આ આંકડાઓને સતત ઉપર લઈ જઈ રહ્યા છે, જે એક મોટું સ્વાસ્થ્ય સંકટ છે.

તણાવ કેવી રીતે બને છે ડાયાબિટીસનું કારણ?

સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો સ્પષ્ટ કરે છે કે માનસિક તણાવ સીધો ડાયાબિટીસ પેદા કરતો નથી, પરંતુ લાંબા ગાળાનો તણાવ શરીરમાં ગંભીર ફેરફારો લાવે છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ સતત તણાવમાં રહે છે, ત્યારે શરીરમાં કોર્ટિસોલ અને એડ્રેનાલિન જેવા સ્ટ્રેસ હોર્મોન્સનું ઉત્પાદન વધી જાય છે. આ હોર્મોન્સનો હેતુ શરીરને તણાવનો સામનો કરવા માટે તૈયાર કરવાનો હોય છે, જેના પરિણામે શરીરમાં બ્લડ સુગરનું સ્તર વધે છે. જો આ સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી યથાવત રહે, તો શરીરના કોષો ઇન્સ્યુલિન પ્રત્યે ઓછા સંવેદનશીલ બને છે. આ પ્રક્રિયાને ‘ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ’ કહેવામાં આવે છે, જે ટાઈપ-2 ડાયાબિટીસના વિકાસનું મુખ્ય કારણ છે.

બચાવ માટે જીવનશૈલીમાં કેવા ફેરફારો લાવવા?

ડાયાબિટીસ જેવી લાંબા ગાળાની બીમારીથી બચવા માટે શિસ્તબદ્ધ જીવનશૈલી અપનાવવી અનિવાર્ય છે. નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે વ્યક્તિએ દરરોજ નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરવી જોઈએ. ખાસ કરીને જમ્યા પછી થોડું ચાલવાથી બ્લડ સુગરને ઝડપથી નિયંત્રિત કરી શકાય છે, જે ડાયાબિટીસનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે. આ ઉપરાંત, દરરોજ 7 થી 8 કલાકની ગુણવત્તાયુક્ત ઊંઘ લેવી એ ડાયાબિટીસથી બચવા માટેનું સૌથી અસરકારક શસ્ત્ર છે. જ્યારે ઊંઘ અધૂરી રહે છે, ત્યારે માનસિક તણાવમાં વધારો થાય છે અને શરીરની મેટાબોલિક પ્રક્રિયા ખોરવાય છે. માનસિક શાંતિ માટે ધ્યાન, યોગ અને હકારાત્મક અભિગમ અપનાવીને આપણે આ જીવલેણ બીમારીના જોખમને ટાળી શકીએ છીએ. સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યેની નાનકડી સતર્કતા જ આપણને ભવિષ્યની મોટી મુસીબતોથી બચાવી શકે છે.